استیو جابز؛ آقای خاص دنیای تکنولوژی

«استیو پاول جابز» (Steve Paul Jobs) در ۲۴ فوریهی سال ۱۹۵۵ میلادی (۶ اسفندماه ۱۳۳۳) در شهر سانفرانسیسکو در ایالت کالیفرنیا متولد شد.

دوران جوانی

استیو به همراه ناپدری و نامادریاش (پاول و کلارا جابز) در جنوب Bay Area و شهرستان Santa Clara زندگی میکرد. این منطقه، اوایل دههی ۱۹۵۰ میلادی به دلیل وجود شرکتهای فعال در حوزهی فناوری، به «درهی سیلیکون» (Silicon Valley) معروف شد. بنابراین، دوران نوجوانی استیو، در بین مهندسین الکترونیک سپری شد. همین روند باعث شد تا استیو با «استفان وزنیاک» (Stephen Wozniak) که یکی از شیفتگان دنیای الکترونیک بود، آشنا شود.

پنج سال بعد، جابز وارد دانشگاه Reed شد ولی تنها پس از یک ترم، از این دانشگاه اخراج شد.

پیدایش اپل

مدتی بعد، استیو در شرکت بازیسازی جوانی با نام «آتاری» (Atari) مشغول به کار شد. در سال ۱۹۷۵ میلادی، جابز با همکاری دوست قدیمیاش، وزنیاک، کیت کامپیوتر شخصی Altair 8800 را تولید کرد و توانست توجه زیادی را به خودش جلب کند. این دو، در اولین روز ماه آوریل ۱۹۷۶، شرکت «اپل» (Apple) را تاسیس کردند. جابز و وزنیاک در گاراژ خانهشان، برد کامپیوتر Apple I را مونتاژ و آن را به فروشندگان کامپیوتر میفروختند.

مدتی بعد، وزنیاک مدل بعدی این کامپیوتر را با قدرت پردازشی بیشتر تولید کرد. با سرمایهگذاری ۲۵۰ هزار دلاری یکی از مدیران ارشد شرکت اینتل، کامپیوتر Apple II توانست فروش زیادی داشته باشد و بنیانگذاران این شرکت را میلیونر کند.

تنها چهار سال پس از تاسیس اپل، سهام این شرکت بهصورت عمومی عرضه شده و به یک IPO تبدیل شد.

مکینتاش

در سال ۱۹۸۱ میلادی، استیو جابز پروژهای با نام «مکینتاش» (Macintosh) را در اپل ایجاد کرد. مکینتاش یک کامپیوتر شخصی کوچک و ارزان بود که کارکردن با آن طبق گفتهی جابز، به سادگی کار کردن با یک توستر باشد. طراحی و ساخت این کامپیوتر، سه سال به طول انجامید.

مکینتاش در سال ۱۹۸۴، در جلسهی سالانهی سهامداران اپل معرفی شد ولی موفقیتاش به چند ماه اول عرضه، محدود بود. در سال ۱۹۸۵، به دلیل عدم موفقیت مکینتاش، «جان اسکالی» (John Sculley)، مدیر عامل اپل به همراه اعضای هیات مدیره، تمامی اختیارات اجرایی را از جابز گرفتند و او تنها به عنوان رییس هیات مدیره، باقی ماند.

NeXT

جابز برای رقابت با اپل، شرکت کامپیوتری «نکست» (NeXT) را به کمک تعدادی از کارشناسان سابق اپل تاسیس کرد. هیات مدیرهی اپل که این موضوع را برای شرکتشان خطرناک دیدند، استیو جابز را بهطور کامل از اپل اخراج کردند.

در سال ۱۹۸۸، شرکت نکست اولین کامپیوتر خودش را با نام NeXT Cube و با قیمت ده هزار دلار معرفی کرد. این قیمت کاملا فراتر از هزینهای بود که دانشگاهها تمایل به پرداختاش را داشتند؛ بنابراین استقبال زیادی از این کامپیوتر پیشرفته هم نشد. حتی کامپیوتر ارزانتر NeXT Station هم نتوانست فروش خوبی داشته باشد و با رفتن سهامداران اصلی این شرکت، بخش سختافزار NeXT تعطیل و به یک شرکت نرمافزاری تبدیل شد.

در این شرایط و در سال ۱۹۹۱ میلادی، استیو جابز با «لارن پاول» (Laurene Powell) ازدواج کرده و صاحب یک پسر به نام «رید» (Reed) شدند.

پیکسار

کمی عقبتر و در سال ۱۹۸۵ میلادی، جابز که پول زیادی از فروش تمام سهام اپل در بانک داشت، بخش گرافیک کامپیوتری شرکت «لوکاس فیلم» (Lucas Film) را خرید و این مجموعهی جدید را «پیکسار» (Pixar) نامید. استیو جابز از پیکسار برای فروش کامپیوترهای رده بالا به بیمارستانها و ارتش استفاده میکرد ولی در کنارش، انیمیشن هم تولید میکرد.

وضعیت نهچندان خوب پیکسار در سال ۱۹۹۱، با قراردادی با شرکت «دیزنی» (Disney) برای ساخت انیمیشن داستان «اسباببازی» (Toy Story) دگرگون شد. این انیمیشین که در سال ۱۹۹۵ عرضه شد، توانست رکوردهای فروش را در هم بشکند و ارزش دارایی استیو جابز (که ۸۰ درصد از مجموعهی پیکسار را در اختیار داشت) به یک و نیم میلیارد دلار رسید.

بازگشت به اپل

در این میان، شرکت اپل در شرایط خوبی به سر نمیبرد و مردم به جای کامپیوترهای مکینتاش، از کامپیوترهای مبتنی بر ویندوز ۹۵ استفاده میکردند. «گیل املیو» (Gil Amelio) مدیر عامل جدید اپل برای رقابت با مایکروسافت، در پی خرید سیستم عامل NeXT یعنی NeXTSTEP برآمد ولی استیو جابز او را متقاعد کرد که کل شرکت NeXT را به ارزش ۴۰۰ میلیون دلار خریداری کند. با خرید NeXT توسط اپل، استیو جابز دوباره به اپل بازگشت. با توجه به ضرر ۷۰۰ میلیون دلاری اپل در سه ماههی اول سال ۱۹۹۷، املیو از سمت مدیریت عامل برکنار و استیو جابز به طور موقت، مدیرعامل اپل شد.

استیو جابز پس از ورود مجددش به اپل، مهندسین شرکت NeXT را در سمتهای کلیدی اپل قرار داد و تعداد زیادی از کارمندان اپل را اخراج کرد. در سال ۱۹۹۸، جابز که همزمان مدیرعامل شرکت پیکسار هم بود از یک کامپیوتر شخصی فوقالعاده با نام آیمک (iMac) پردهبرداری کرد. آیمک نهتنها صنعت کامپیوترهای شخصی را تکان داد، بلکه توانست اپل را مجددا به دوران طلاییاش برگرداند. در جریان مراسم Macworld در سال ۲۰۰۰، استیو جابز از سیستمعامل دسکتاپ انحصاری اپل با نام Mac OS X رونمایی کرد. درضمن، پسوند «موقت» هم از سمت وی برداشته شد و مدیر عامل ثابت اپل شد.

استراتژی بعدی جابز برای افزایش سهم بازار اپل که در سال ۲۰۰۱ معرفی شد، تاسیس فروشگاههای Apple Store بود. استیو جابز اعتقاد داشت که در محیطی که کاملا توسط اپل اداره شود، میتوان ارزش واقعی کامپیوترهای Mac را به کاربران انتقال داد.

آیپاد

در همین شرایط، استیو جابز متوجه روند سعودی اشتراکگذاری موسیقی به صورت دیجیتال در جهان شد. جوانان بیشترین هزینهها را برای خرید و دانلود موسیقی از سرویسهایی مثل «نپستر» (Napster) میکردند. همین موضوع سبب تولد «آیتیونز» (iTunes) شد. اما یک مشکل بزرگ وجود داشت، پخشکنندههای موسیقی در آن زمان هیچکدام جذابیتی نداشتند. جابز دستگاهی سفید، کوچک و دوستداشتنی را با نام «آیپاد» (iPod) و با شعار «یک هزار موسیقی در جیبتان» معرفی کرد.

اما استیو جابر متوجه شد که اگر مردم بتوانند مستقیما از آیتیونز موسیقیهایشان را خریداری کنند، میزان فروش این دستگاهها بیشتر هم خواهد شد. همین موضوع سبب شد تا در سال ۲۰۰۳ میلادی، فروشگاه موسیقی اینترنتی iTunes Music Store معرفی شود. در ادامهی همین روند، استیو جابز در سالهای ۲۰۰۴ و ۲۰۰۵، مدلهای بعدی آیپاد را با نامهای «آیپاد نانو» (iPod Nano) و «آیپاد شافل» (iPod Shuffle) معرفی کرد و موفقیتهای بیشتر را برای اپل به ارمغان آورد.

در سمت دیگر، موفقیتهای شرکت دیگر استیو جابز یعنی پیکسار و اختلافات بین او و مدیرعامل دیزنی، باعث شد تا قرارداد همکاری بین دیزنی و پیکسار لغو شود.

هنگامیکه مدیرعامل دیزنی تعویض شد و «باب ایگر» (Bob Iger)، به این سمت انتخاب شد، روابط بین استیو جابز و شرکت دیزنی مجددا بهبود یافت. ادامهی این رابطهی دوستانه باعث شد تا دیزنی در سال ۲۰۰۶، شرکت پیکسار را به طور کامل خریداری کند و استیو جابز، بزرگترین سهامدار و یکی از اعضای هیات مدیرهی دیزنی شود.

آیفون

در همین میان، استیو جابز در اپل بر روی یک پروژهی مخفی کار میکرد و توانست به کمک تیمی از بهترین متخصصان اپل، صفحهنمایشی با قابلیت لمس خازنی تولید کند. صفحهای که میتوانست دنیای کامپیوترهای شخصی را دگرگون کند. اما جابز تصمیم گرفت تا این نمایشگر را به جای کامپیوتر، بر روی یک گوشی موبایل پیاده کند. پس از دو سال تلاش بیوقفه، استیو جابز در کنفرانس Macworld سال ۲۰۰۷ میلادی، از گوشی آیفون پردهبرداری کرد. کنفرانسی که به نقطهی عطف زندگی کاری استیو جابز معروف شد.

موفقیت بیش از انتظار آیفون، باعث شد تا این گوشی به کلیدیترین محصول اپل تبدیل شود و استیو جابز نام شرکت اپل را از Apple Computer Inc به Apple Inc تغییر دهد. همین موفقیت، ایدهی تولید یک تبلت را در ذهن استیو جابز به وجود آورد. دستگاهی که نیاز کاربران را از تهیهی یک کامپیوتر شخصی از بین ببرد. بنابراین در کنفرانس WWDC سال ۲۰۱۰ میلادی، استیو جابز از اولین تبلت اپل با نام «آیپد» (iPad) پردهبرداری کرد.

سلامت فیزیکی

متاسفانه با وجود موفقیتهای چشمگیر در زندگی کاری، در اواخر سال ۲۰۰۳، مشخص شد که استیو جابز به بیماری سرطان کلیه دچار شده است. با وجود عملی موفقیتآمیز بر روی جابز در سال ۲۰۰۴، در اواخر سال ۲۰۰۸، مشکل سرطان دوباره گریبانگیر او شد.

حتی با وجود مشکلات پزشکی فراوان، استیو جابز دو بار دیگر و در ماههای مارس و ژوئن ۲۰۱۱، برای معرفی iPad 2 و سیستم ابری iCloud در مراسم اپل حاضر شد.

جابز که از وضعیت سلامت خود باخبر بود و میدانست که مدت زیادی زنده نخواهند ماند، مدیر ارشد عملیات (COO) شرکت اپل یعنی «تیم کوک» (Tim Cook) را به عنوان جانشیناش انتخاب و در ماه آگوست سال ۲۰۱۱ میلادی، از سمت مدیریت عامل، کنارهگیری کرد.

استیو جابز در پنجم اکتبر سال ۲۰۱۱ میلادی درگذشت.

مهمترین مقالات مرتبط با استیو جابز:

چرا افراد میxadخواستند در کنار استیو جابز کار کنند؟

چرا استیو جابز رفتار بدی با کارمندان داشت

سوالی که استیو جابز هر روز از جانی آیو می پرسید

زندگی حرفهای استیو جابز به روایت تصویر

همسر استیو جابز، مخالف اکران فیلم استیو جابز

تنفر تیم کوک از فیلمهای فرصتطلبانه دربارهی استیو جابز

۵ واقعیت شگفت انگیز از زندگی استیو جابز

۲۱ تصویر که تاریخچهی اپل را بازگو میکنند

منابع:

• Wikipedia.com
• Apple.com
• AllAboutSteveJobs.com
• Forbes.com
• TheGuardian.com
• ComputerHistory.org