ریزش مو سکهای یا آلوپسی آرهآتا یک بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به فولیکولهای مو حمله میکند و باعث ریزش ناگهانی مو به شکل لکههای گرد و بدون مو میشود. این بیماری مسری نیست و ممکن است علاوه بر پوست سر، ابروها، مژهها و سایر نقاط بدن را هم درگیر کند. ریزش مو سکهای در بسیاری از موارد با درمان پزشکی قابل کنترل است و حتی ممکن است موها بدون درمان دوباره رشد کنند؛ بااینحال، احتمال عود بیماری وجود دارد. در این مقاله با علت و علائم ریزش مو سکهای، تفاوت آن با سایر انواع ریزش مو و روشهای درمان خانگی و کلینیکی آشنا میشوید.
ریزش مو سکهای چیست؟
علت ریزش مو سکهای چیست؟
علائم ریزش مو سکهای
انواع ریزش مو سکهای
تفاوت ریزش مو سکهای با سایر ریزشها
آیا ریزش مو سکهای خودبهخود خوب میشود؟
روشهای درمان ریزش مو سکهای
درمانهای موضعی (کورتیکواستروئید، ماینوکسیدیل)
تزریق کورتیکواستروئید داخل لکه
ایمونوتراپی موضعی
داروهای نوین (مهارکنندههای جاک)
درمانهای حمایتی و مکمل (با نظر پزشک)
درمان خانگی ریزش مو سکه ای
محصولات حمایتی برای پوشاندن ظاهر ریزش مو سکهای
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
ریزش مو سکهای یا آلوپسی آرهآتا (Alopecia Areata) یک بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به فولیکولهای مو حمله میکند و باعث توقف رشد مو و ریزش آن میشود. این نوع ریزش معمولا به شکل لکههای گرد یا بیضی و بدون مو ظاهر میشود که اندازههای متفاوتی دارند و ممکن است روی پوست سر یا قسمتهای دیگر بدن به وجود بیایند.
ریزش مو سکهای بیشتر پوست سر را درگیر میکند، اما ممکن است باعث ریزش مو در نواحی دیگر مانند ریش، سبیل، ابرو و مژهها هم شود. در بعضی افراد فقط یک یا چند ناحیه دچار این عارضه میشود، اما در موارد شدیدتر، نواحی مختلف به هم میپیوندند و بخش بزرگتری از موها را از بین میبرند. روند این بیماری قابل پیشبینی نیست و ممکن است موها دوباره رشد کنند یا ریزش در نواحی دیگری ادامه پیدا کند.
علت دقیق ریزش مو سکهای هنوز مشخص نیست؛ اما پژوهشها نشان میدهند اختلال در نحوه عملکرد سیستم ایمنی، زمینه ژنتیکی و بعضی عوامل محیطی در بروز این بیماری نقش دارند.
ریزش مو سکهای معمولاً بهصورت ناگهانی و بدون درد آغاز میشود. مهمترین نشانه آن ایجاد لکههای گرد یا بیضی و بدون مو است؛ اما این بیماری ممکن است با دگرگونیهای در ناخنها و گاهی احساس خارش یا گزگز پوست نیز همراه باشد.
شدت علائم در افراد مختلف یکسان نیست. برای مثال، ممکن است فرد فقط یک لکه کوچک روی سر داشته باشد، درحالیکه در موارد شدیدتر بخش وسیعی از موهای سر یا بدن درگیر میشود.
ریزش مو سکهای با توجه به محل درگیری و میزان ریزش مو، شکلهای مختلفی دارد. این بیماری همیشه به در به وجود آمدن لکههای گرد و کوچک خلاصه نمیشود و در بعضی افراد ممکن است بخش زیادی از موهای سر یا حتی تمام موهای بدن را درگیر کند.
شدت و الگوی ریزش مو سکهای در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است با گذشت زمان تغییر کند.
هر نوع ریزش مو علت و الگوی ظاهری متفاوتی دارد. ریزش مو سکهای با ایجاد لکههای گرد و صاف بدون مو شناخته میشود؛ اما عفونت قارچی، ریزش موی ناشی از استرس، تریکوتیلومانیا و طاسی الگویی نشانههای متفاوتی دارند. جدول زیر به تشخیص تفاوتهای اولیه این موارد کمک میکند.
این تفاوتها به تشخیص اولیه کمک میکنند، اما برای تشخیص قطعی نمیتوان فقط به ظاهر لکهها تکیه کرد. متخصص پوست ممکن است با معاینه یا در صورت نیاز آزمایشهای تکمیلی، علت ریزش مو را مشخص کند.
ریزش مو سکهای در بعضی افراد بدون درمان خاصی بهبود پیدا میکند و رشد موهایشان به حالت قبلی بازمیگردد. در موارد خفیف که فقط یک یا چند لکه کوچک ایجاد شده است، احتمال رشد مجدد موها بیشتر است و ممکن است این اتفاق طی چند ماه رخ دهد. بااینحال، روند بهبودی در همه افراد یکسان نیست و نمیتوان زمان مشخصی برای آن تعیین کرد. البته در نظر داشته باشید که رشد مجدد مو به معنای درمان قطعی بیماری نیست. حتی اگر موها بدون درمان دوباره رشد کنند، احتمال عود ریزش مو وجود دارد. به همین دلیل بهتر است برای تشخیص شدت بیماری و انتخاب روش درمان مناسب به متخصص پوست مراجعه کنید.
درمان ریزش مو سکهای به شدت بیماری، تعداد لکههای بدون مو، محل درگیری و مدت ابتلا بستگی دارد. از آنجاییکه این بیماری منشا خودایمنی دارد، روشهای درمانی با هدف کنترل واکنش سیستم ایمنی و تحریک رشد مجدد موها انتخاب میشوند.
کورتیکواستروئیدهای موضعی به شکل کرم، پماد یا محلول استفاده میشوند و با افت التهاب ناشی از واکنش سیستم ایمنی، به کنترل ریزش مو کمک میکنند. ماینوکسیدیل هم دارویی موضعی است که با تحریک فولیکولها میتواند به رشد مجدد مو کمک کند. گاهی پزشک این دو دارو را در کنار یکدیگر تجویز میکند؛ البته ماینوکسیدیل بهتنهایی واکنش خودایمنی را کنترل نمیکند و اثرگذاری آن به شرایط فرد بستگی دارد.
تزریق کورتیکواستروئید به نواحی بدون مو یکی از روشهای رایج درمان ریزش مو سکهای خفیف تا متوسط است. در این روش، پزشک داروی ضدالتهاب را مستقیما به پوست ناحیه درگیر تزریق میکند تا واکنش ایمنی در اطراف فولیکولها افت پیدا کند. این روش درمان برای افرادی مناسب است که تعداد محدودی لکه ریزش مو دارند. علاوه بر این ممکن است برای رسیدن به برآیند به چند جلسه تزریق نیاز باشد.
در ایمونوتراپی موضعی، پزشک مادهای حساسیتزا مانند دیفنسیپرون (DPCP) را روی پوست ناحیه درگیر قرار میدهد تا واکنش آلرژیک کنترلشدهای ایجاد شود. هدف از این روش، تغییر واکنش سیستم ایمنی در پوست و کمک به رشد مجدد موهاست. ایمونوتراپی بیشتر برای افراد دارای مشکل ریزش موی گسترده یا مقاوم به درمانهای معمول استفاده میشود و ممکن است عوارضی مانند قرمزی، خارش، التهاب و تغییر رنگ پوست ایجاد کند.
مهارکنندههای جاک گروهی از داروهای تازه هستند که با مسدود کردن مسیرهای پیامرسانی مرتبط با التهاب و واکنش سیستم ایمنی، به کنترل آلوپسی آرهآتا کمک میکنند. برخی از این داروها برای موارد شدید ریزش مو سکهای تایید شدهاند و میتوانند به رشد مجدد موها کمک کنند. بااینحال، مصرف آنها نیازمند تجویز و نظارت پزشک است؛ زیرا ممکن است عوارضی مانند رشد خطر عفونت و تغییر در نتایج آزمایشهای خونی داشته باشند.
درمانهای حمایتی جایگزین داروهای اصلی نیستند، اما در بعضی شرایط میتوانند به مراقبت بهتر از مو و پوست کمک کنند. برای مثال، اگر آزمایشها کمبود آهن، ویتامین D یا سایر مواد مغذی را نشان دهند، پزشک ممکن است مصرف مکمل ویتامین D، مکمل زینک یا حتی مکمل تقویت مو را توصیه کند.
علاوه بر این روشهایی مانند نوردرمانی و تزریق پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) هم در برخی شرایط مطرح میشوند؛ البته میزان اثربخشی آنها برای درمان آلوپسی آرهآتا به اندازه برخی درمانهای دارویی تثبیتشده نیست.
از آنجاییکه ریزش مو سکهای یک بیماری خودایمنی است، هیچ روغن، ماسک گیاهی یا روش خانگی به تنهایی نمیتواند واکنش سیستم ایمنی علیه فولیکولهای مو را متوقف کند. بااینحال، بعضی مراقبتهای خانگی ممکن است به حفظ سلامت مو و پوست سر، تامین مواد مغذی موردنیاز بدن و مدیریت استرس کمک کنند. چند مورد از این روشها عبارتاند از:
در کنار درمان پزشکی، استفاده از محصولات پوشاننده میتواند به کمتر دیده شدن نواحی بدون مو کمک کند. این محصولات جنبه زیبایی و مراقبتی دارند و باعث درمان بیماری یا تحریک رشد مجدد مو نمیشوند.
بهتر است بهمحض مشاهده لکههای گرد و ناگهانی ریزش مو به متخصص پوست مراجعه کنید. تشخیص زودهنگام به پزشک کمک میکند علت ریزش مو را مشخص کند و در صورت نیاز، درمان مناسب را ابتدا کند. در شرایط زیر هم مراجعه به پزشک اهمیت بیشتری دارد:
منبع: NIH, Cleveland
نوشته درمان ریزش مو سکهای؛ علت، علائم و روشهای درمان خانگی و کلینیکی اولین بار در دیجیکالا مگ. پدیدار شد.
برچسب:
نویسنده: استخدام کار